Tại tọa đàm “Xung đột tại Iran và tác động đến kinh tế toàn cầu” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam – VnEconomy tổ chức, Đại sứ Đoàn Xuân Hưng, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và Đại sứ Nguyễn Quang Khai, nguyên Vụ trưởng Vụ Tây Á – châu Phi, nay là Vụ Trung Đông – châu Phi thuộc Bộ Ngoại giao, cùng nhấn mạnh một điểm chung: Nếu eo biển Hormuz bị gián đoạn đủ lâu, cú sốc sẽ lan từ dầu khí sang vận tải, lạm phát và tăng trưởng.
Cuộc xung đột giữa Israel, Mỹ và Iran đã bước sang tuần thứ hai, tạo ra những biến động lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu. Trong bối cảnh này, eo biển Hormuz trở thành một biến số then chốt, ảnh hưởng mạnh mẽ đến giá dầu và khí đốt. Theo dữ liệu từ Cục Thông tin năng lượng Mỹ (EIA), eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quan trọng, chiếm gần 20% lượng tiêu thụ dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Sự gián đoạn tại eo biển này đã khiến giá dầu Brent tăng gần 18% chỉ trong vòng một tuần, kéo theo sự gia tăng của giá khí đốt và cước vận tải biển.
Ba kịch bản chính cho thị trường năng lượng đã được phân tích bởi ICIS, một công ty cung cấp dữ liệu và báo cáo về hàng hóa.
Kịch bản đầu tiên là cú sốc được kiểm soát, khi vận tải sớm được nối lại. Trong trường hợp này, giá dầu có thể duy trì ở mức cao nhưng vẫn trong tầm kiểm soát, từ 70 đến 80 USD/thùng. Tuy nhiên, thị trường vẫn phải đối mặt với phí rủi ro vận tải do chuỗi cung ứng chưa thể trở lại bình thường ngay lập tức.
Kịch bản thứ hai là gián đoạn liên tục, khiến giá dầu dao động trong khoảng 85-105 USD/thùng. Tình trạng này có thể làm tăng áp lực lạm phát và giảm tốc độ tăng trưởng, đặc biệt ở các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng. Theo ước tính của Goldman Sachs, cú sốc giá dầu có thể làm lạm phát tại các nền kinh tế mới nổi châu Á tăng khoảng 0,7 điểm phần trăm và làm tăng trưởng giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm.
Kịch bản xấu nhất là điểm nghẽn kéo dài, khi Hormuz bị phong tỏa nhiều tuần, đẩy giá dầu lên mức 110-150 USD/thùng. Trong trường hợp này, dù có nguồn cung từ việc tăng sản lượng và xả dự trữ chiến lược, nhưng khả năng vận chuyển an toàn vẫn là một thách thức lớn. Điều này có thể dẫn đến suy thoái kinh tế nếu giá năng lượng tăng mạnh và kéo dài.
Ba kịch bản này khác nhau chủ yếu ở thời gian và mức độ gián đoạn tại Hormuz. Khi điểm nghẽn vận tải còn là trung tâm, thị trường có thể tiếp tục chứng kiến giá dầu neo cao, làm gia tăng áp lực với nền kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc kiểm soát leo thang xung đột và đảm bảo an toàn vận tải biển là yếu tố then chốt để ổn định thị trường năng lượng…
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 10-2026 phát hành ngày 09/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-10-2026.html