Ảnh minh họa – Ảnh: Bloomberg.
Theo ước tính của ngân hàng Goldman Sachs, lượng tồn trữ dầu thô toàn cầu – bao gồm cả tồn trữ thương mại và dự trữ chiến lược quốc gia – sẽ giảm từ mức đủ đáp ứng nhu cầu trong 101 ngày vào cuối tháng 4 xuống còn 98 ngày vào cuối tháng 5. Điều này xảy ra trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa và các kho dự trữ đang cạn nhanh.
Bà Yulia Zhestkova, trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa tại Goldman Sachs, cho biết ngay cả khi giao thông qua eo biển Hormuz được khôi phục ngay lập tức, cũng sẽ mất ít nhất vài tuần để hoạt động vận tải trên tuyến đường biển huyết mạch này trở lại bình thường. Theo dự báo mà Goldman Sachs đưa ra, lượng dầu tồn trữ trên toàn cầu sẽ tiếp tục giảm cho tới cuối tháng 6.
Dữ liệu vệ tinh cho thấy “tồn trữ nhìn thấy được” sẽ chỉ còn đủ cho nhu cầu trong 73 ngày vào cuối tháng 5, thấp hơn mức 74 ngày ghi nhận vào năm 2025, mức thấp nhất kể từ khi dữ liệu này được công bố vào năm 2018. Khi cộng thêm một lượng dầu ước tính đủ dùng cho 25 ngày trong “tồn trữ không nhìn thấy được” – chủ yếu từ các quốc gia ngoài Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) – tổng lượng tồn trữ sẽ đạt 98 ngày.
Con số này tiệm cận mức tồn trữ và nhập khẩu 90 ngày mà Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) yêu cầu đối với các quốc gia thành viên. Kể từ ngày 11/3, IEA đã bắt đầu điều phối các nước thành viên xả dự trữ dầu lửa chiến lược để hạ nhiệt giá dầu. Một phần nhờ nỗ lực này, giá dầu thế giới đã giảm từ vùng gần 120 USD/thùng vào đầu tháng 3, mức cao nhất kể từ năm 2022, về dưới ngưỡng 100 USD/thùng vào thời điểm ngày 25/5.
Kỳ vọng về việc eo biển Hormuz mở cửa trở lại, được thúc đẩy bởi các tuyên bố từ Tổng thống Mỹ Donald Trump và thỏa thuận ngừng bắn với Iran, cũng góp phần làm giảm giá dầu thô. Tuy nhiên, số tàu chở dầu thô đi qua được eo biển Hormuz mỗi ngày vẫn còn rất ít ỏi, và sự bế tắc này đang gây ra tổn thất nguồn cung dầu toàn cầu hơn 10 triệu thùng mỗi ngày.
Báo cáo của Goldman Sachs nói rằng rằng tốc độ giảm tồn trữ dầu thô toàn cầu đang tăng nhanh, với tốc độ giảm trung bình tháng của 5 là 8,7 triệu thùng mỗi ngày, một con số kỷ lục.
“Ngày càng nhiều người tham gia thị trường nhận thức được sự suy giảm tồn trữ dầu. Nếu xu hướng này tiếp tục, có khả năng giá dầu thô sẽ tăng vọt vào một thời điểm nào đó, và chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ”, ông Masato Maruyama, một giám đốc của Goldman Sachs, nói với tờ báo Nikkei Asia.
“Thị trường dầu thô toàn cầu đã ‘câu giờ’ bằng cách tiêu thụ dầu tồn trữ một cách chóng vánh, nhưng điều này không thể kéo dài mãi mãi” – ông Ken Koyama, nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Kinh tế Năng lượng Nhật Bản nói với Nikkei Asia.
Theo vị chuyên gia này, một điểm đáng lo ngại khác là lượng dầu tồn trữ về mặt danh nghĩa khó có thể được tiếp cận và sử dụng hoàn toàn và dễ dàng. Chẳng hạn, dầu thô tồn trữ có thể chứa dầu cũ đã bị suy giảm chất lượng. Các hạn chế vật lý cũng tồn tại, chẳng hạn như khó khăn trong việc xả dầu từ các bể chứa khi lượng còn lại quá ít.
Cho đến khi nguồn cung dầu phục hồi cùng với việc eo biển Hormuz được khai thông, trọng tâm sẽ là kiềm chế nhu cầu.
Vào ngày 10/5, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã kêu gọi tiết kiệm dầu thô, bao gồm ưu tiên làm việc tại nhà và hạn chế đi lại ra nước ngoài trong vòng 1 năm tới. Thống kê của IEA cho thấy chính phủ ở 54 quốc gia và khu vực đã thực hiện các biện pháp tiết kiệm năng lượng khẩn cấp. Các quốc gia châu Á phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu thô cũng chính là những nước đi đầu trong nỗ lực này.
Tuy nhiên, Nhật Bản – một quốc gia phụ thuộc nhiều vào Trung Đông về nguồn cung dầu thô – chưa kêu gọi kiềm chế nhu cầu. “Nhật Bản cũng nên thúc đẩy tiết kiệm năng lượng. Các khoản trợ cấp năng lượng nên được dừng ngay lập tức, và tiếp đó, yêu cầu tiết kiệm năng lượng nên được đưa ra”, bà Yuki Tsugano – một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Nhật Bản, nhận định.